خدمات وبسایت آی‌سی‌تی نیـــک

طراحی و ساخت انواع پروژه‌های الکترونیکی با: میکروکنترلرavr - میکروکنترلرarm - میکروکنترلرpic و آردوینو

مقالات و آموزش‌های رایگان در سطوح پایه و حرفه‌ای برای الکترونیک و آی سی تی - ICT

هویه چیست -همه چیز در مورد لحیمکاری و جداسازی قطعات

منتشر شده در واژه نامه تخصصی

Electric heater 9

هویه وسیله‌ ای است که برای ذوب لحیم و اتصال قطعات به یکدگیر به کار می‌رود. هویه‌ها را می‌توان به دو دستهٔ اصلی تقسیم کرد، هویه‌های چکشی (غیرالکتریکی) و هویه‌های الکتریکی. با توجه به نقطه اتصال و اندازه آن باید هویه مناسب که بتواند دمای لازم را ایجاد کند انتخاب نمود.

 آنچه در این مطلب میخوانید شامل:

  • هویه
  • انواع هویه
  • هویه های قابل حمل
  • قلع کش - مکنده
  • روغن لحیم
  • سیم لحیم
  • لحیم کاری
  • چگونه لحیم کاری کنیم
  • رعایت نکاتی برای لحیم کاری عالی
  • نكاتی برای افزایش طول عمر هویه
  • لحیم کاری قطعاتSMD با خمیر قلع و هویه هوای داغ
  • جداسازی قطعات SMD از روی برد

 

انواع هویه

 

هویه الکتریکی

Electric heater 1

هویه‌های الکتریکی به دو دستهٔ اصلی تقسیم می‌شوند، هویه‌های قلمی و هویه‌های هفت‌تیری (تفنگی). نوک هویه‌ها پس از مدتی کار کثیف می‌شود که باید با استفاده از اسفنج نسوز یا سیم ظرف‌شویی و یا سمباده ی ریز تمیز شوند، البته امکان تعویض سر هویه نیز وجود دارد.

 

هویه قلمی

هویه‌های قلمی از یک سیم‌پیچ نیکل-کرم که دارای مقاومت زیادی است و به دور عنصر حرارتی پیچیده شده ساخته می‌شوند. این هویه‌ها معمولا توانی بین ۲۰ تا ۵۰۰ وات دارند.و در برخی از انواع امکان تنظیم دما و توان وجود دارد.

 

هویه هفت‌تیری - تفنگی

Electric heater 2

کار با هویه‌های تفنگی راحت‌تر و سرعت بالا رفتن دما در آن‌ها زیاد است، زیرا حرارت مستقیما در نوک آن‌ها تولید می‌شود. این هویه‌ها از ترانسفورماتور برای کاهش ولتاژ و افزایش جریان در ثانویه (نوک هویه) استفاده می‌کنند تا بر اثر عبور جریان زیاد از نوک هویه گرمای لازم برای بالا بردن دما ایجاد شود. با توجه به اینکه ثانویه این هویه‌ها تقریبا اتصال کوتاه هستند، نباید آن‌ها را به مدت طولانی روشن نگاه داشت زیرا موجب سوختنشان می‌شود.

هویه چکشی

Electric heater 3

هویه چکشی معمولا با استفاده از چراغ پریموس یا چراغ کوره‌ای داغ می‌شود و برای اتصالات سنگین به کار می‌رود. این نوع هویه دارای سه قسمت است اصلی است:

  1. سرچکشی که معمولا از مس ساخته می‌شود
  2. دسته فلزی
  3. دسته چوبی

برای پاک کردن سر هویه از سوهان یا برس استفاده می‌شود.

هویه های قابل حمل

ممکن است در جایی نیاز به کار با هویه وجود داشته باشد اما جریان برق در دسترس نباشد. در این شرایط مهترین گزینه استفاده از هویه های قابل حمل است که در انواع مختلفی ارائه شده است و ما به اختصار چند مورد پرکاربرد آن را معرفی می کنیم.

 

هویه گازی

Electric heater 4

این هویه گرمای مورد نیاز خود را با استفاده از گاز مایع ذخیره شده در مخزنش تولید می کند، بنابراین پس از اتمام گاز، باید آن را همانند یک فندک گازی، شارژ کنید.

هویه شارژی

Electric heater 5

این هویه را با قرار دادن در پایه شارژ مخصوصش شارژ نموده و در مواقع لزوم از آن استفاده می نمایید.

هویه باتری (باتری خور)

Electric heater 6

این نوع هویه با تعدادی باتری ۱٫۵ ولت یا با یک باتری کتابی کار می کند.انواعی از این هویه قابلیت کار هم با باتری و هم با USB کامپیوتر را دارند.

Electric heater 7

 

پایه هویه:

Electric heater 8

نکته بسایر مهمی که در هویه های بدون پایه مطرح است، داشتن پایه هویه مناسب است، چرا که عدم وجود پایه به هنگام لحیم کاری یک مصیبت بزرگ است و علاوه بر اینکه خیلی کار شما را مشکل می کند، حتی ممکن است باعث سوختگی یا آتش سوزی شود.

هویه های جدید تر و پیشرفته تری نیز هستند که کنترل دمای آنها بصورت دیجیتال انجام شده و این هویه ها اصولا دارای پایه (بیس) می باشند.

Electric heater 9

در انتخاب هویه علاوه بر برند و کیفیت، باید توجه نمایید که هر هویه برای کار بخصوصی مناسب است و باید به توان و اندازه سر هویه توجه لازم را داشته باشید. برای مثال برای لحیم کاری قطعات smd باید از هویه مخصوص که دارای سر نازک و دمای پایین تر است استفاه نمایید.

 

 

قلع كش - مكنده

Electric heater 10

ابزار بسيار سودمندي است كه در هنگام تغييرات يا تصحيح اشتباه به كار مي آيد .اين وسيله لحيم ذوب شده را از محل اتصال مي مكد .

به این صورت که ابتدا با دست راست محل اتصال لحیم را توسط هویه داغ کرده و توسط دست چپ در همان لحظه با قلع کش ، قلع را از روی برد جدا می کنیم و قطعه رامی توان از برد جدا کرد.

 

روغن لحيم :‌

Electric heater 12

روغن لحيم براي آماده سازي سطح لحيم كاري استفاده ميشود تا لحيم خوب به آن منطقه بچسبد .و استفاده از آن بسیار توصیه می شود هم برای تازه کاران و هم برای حرفه ای ها.

 

سيم لحيم :

Electric heater 11

سيم لحيم ماده واسط اتصال دهنده بين دو قطعه مي باشد و انواع مختلف دارد ، ضخامت بهينه سيم لحيم ، به اندازه هويه اي كه به كار مي بريد بستگی دارد .

 

 لحيم كاری

لحيم كاري شيوه ای است كه به وسيله آن می توان دو قطعه فلز را به يكديگر متصل كرد و اين نوع اتصال يك اتصال دائمی می باشد . در جوشكاری با قوس الكتريكی نوع اتصال كوالانسی ميباشد ، ولي در لحيم كاری نوع اتصال و اندروالسی است .

رمز لحيمكاري در پاكيزگي است . هر چه وقت بيشتري براي تميز كردن محل اتصال صرف كنيد ، احتمال اين كه حاصل كار خوب باشد بيشتر است .

 متداولترين علت شكستن لحيم آن است كه قطعاتي كه بايد لحيمكاري شوند ، به خوبي تميز نشده بوده اند . دليل مهم ديگر مناسب نبودن اندازه هويه يا سيم لحيم براي كار مورد نظر است . اگر هويه بيش از اندازه كوچک باشد ، اتصال به خوبي گرم نمی شود تا چسبندگی لازم ايجاد شود . اگر سيم لحيم بيش از حد ضخيم باشد و گرماي زيادی از هويه بكشد ، نيز همين حالت پديد مي آيد .

 

چگونه لحيمكاری كنيم ؟

  1. موقعیت برد را تنظیم نمایید.
  2. دمای هویه را در صورت امکان روی 350درجه سانتی گراد تنظیم کنید.
  3. نوک هویه را مقدار بسیار کمی به قلع آغشته کنید
  4. هم پایه قطعه و هم پد مورد نظر را با هویه حرارت دهید (توجه کنید از نوک هویه استفاده نکنید، از چند میلیمتر بالاتر و از پهلوی آن جهت گرم کردن استفاده کنید)
  5. سپس سیم لحیم را به پایه و پد مورد نظر نزدیک کنید(به نوک هویه نچسبانید) تا ذوب شود.
  6. ابتدا سیم لحیم و سپس هویه را از کنار قطعه فاصله دهید.
  7. لحیم صحیح باید شبیه به قیف معکوس باشد و شکل گرد یا توده ای نشان از لحیم کاری نامرغوب است.

 

رعایت نکاتی برای لحیم بهتر

1.زمان اتصال نوك هویه به محل اتصال بایستی حدود 2 الی 3 ثانیه باشد چرا كه در صورت طولانی بودن این زمان باعث خرابی قطعه مورد لحیم می شود . همچنین حرارت زیاد باعث خرابی مدارچاپی و بر امدن مس روی این مدار می شود .

2.سیم لحیم را مستقیما به نوك هویه اتصال ندهید بلكه در جهت مقابل آن به محل تماس دهید.

3.مشخصه یک لحیم خوب این است كه سطحی براق ، یكنواخت و لحیم در اطراف اتصال بصورت یكنواخت پخش شده باشد .

4.اما اگر دو قطعه به اندازه كافی گرم نشده باشد و یا هویه را زود از محل اتصال دور نمود ، لحیم در محل اتصال بطور یكنواخت پخش نشده لذا به آن اتصال سرد می گویند .

5.لحیم سرد می تواند علل دیگری داشته باشد مثل حركت دادن المان قبل از سرد شدن ، بیش از حد گرم شدن محل اتصال لذا باعث اكسید شدن دو فلز شود و یا كثیف بودن سطح اتصال و حتی اگر هویه در محل اتصال تماس داده نشود نیز بوجود می آید .

6.اما بیشترین علت در گرم نبودن هویه برای اتصال در لحیم كاری باعث لحیم سرد می شود . هماهنگونه كه قبلا نیز گفته یك لحیم كاری خوب دارای سطحی صاف ، براق و یك لحیم سرد دارای سطحی سخت ، ناصاف و كدر می باشد .

7.بیشتر قطعات الكترونیكی مثل دیود ، آی سی ها و … در مقابل حرارت مقاوم نیستند و در صورت حرارت بیش از اندازه سبب خرابی می شوند . لذا زمان اتصال آن برای لحیم كاری نبایستی بیش از 3 ثانیه باشد . بهتر است برای این قطعات از رادیاتور یا اصطلاحا هیت سیتك استفاده شود. ابزاری دیگر مثل پنس ، دم باریك ، گیره سوسماری و ... برای اینكار مناسب است.


8.روش دیگر استفاده از اسپری خنك كننده است . مایعی كه در این اسپری بكار رفته خیلی سریع تبخیر شده و سبب خنكی المان می شود. روش كار آن به این صورت است كه قبل از لحیم و حتی در حین كار ، این اسپری خنك كننده را به المان زده تا در زمان لحیم كاری موجب خرابی نگردد.

نكاتی برای افزایش طول عمر هویه

نوک هویه به علت فلزی بودن زیاد اكسیده می شود لذا از بین می رود . همچین پس از اكسید شدن حرارت به طور كامل به نوك هویه منتقل نمی گردد . لذا باعث لحیم سرد می شود. برای تمیز نمودن ابتدا صبر كرده تا نوك هویه خنك سپس بوسیله یك برس نرم نوک را تمیز نمائید .

برای اكسید نشدن نوك هویه بهتر است قبل از لحیم كاری آن را قلع اندود نمائید.
در صورت استفاده نكردن از هویه از روشن گذاشتن آن خودداری نمائید .

در بعضی از هویه ها ، دارای ولوم تنظیم حرارت است لذا متناسب با نوع لحیم كاری آن را تنظیم نمائید.
بعضی از هویه ها نیز دارای كلیدی هستند كه در حالت عادی باعث گرم شدن هویه می گردد و با فشردن كلید حرارت بیشتری برای لحیم كاری تولید می كند .

در موقع تمیز نمودن نوک هویه دقت شود تا نوك آن به جلو و عقب كشیده نشود چرا كه باعث قطعی المنت داخل آن می گردد .
دقت شود كه در موقع لحیم كاری و زمان داغ بودن هویه ، نوك آن به سیم برق و یا … برخورد نكند.


امروزه هویه هایی با نوك های نسوز بكار گرفته می شود كه باعث اسكید نشدن نوك هویه می شوند لذا بایستی توجه نمود در موقع تمیز نمودن آن باعث آسیب به قسمت نسوز آن نشود . برای تمیز نمودن آن ابتدا صبر كرده تا هویه سرد سپس با ابر خیس ان را تمیز نمائید.

لحیم کاری قطعات smd با خمیر قلع و هویه هوای داغ:

یک روش برای لحیم کاری قطعات SMD استفاده از خمیر قلع و هویه هوای داغ است. خمیر قلع ،خمیری خاکستری و چسبناک و حاوی ماده FLUX است که برای لحیم کاری بهتر استفاده می‎شود که معمولا در بسته بندی های ظرفی و سرنگی (پمپی) وجود دارند.

این ماده در هنگام لحیم کاری قطعات SMD کار را بسیار راحت میکند. برای استفاده از این خمیر نیاز به دستگاه هویه هوای داغ یا HOT AIR خواهیم داشت تا این خمیر را ذوب کند. به دلیل چسبندگی زیاد این ماده توصیه میشود از ابزارهایی مانند سرنگ و دستگاههای مورد استفاده دندانپزشکان برای تزریق خمیر استفاده شود.

طرز کار دستگاه هویه هوای داغ به این صورت است که داخل دستگاه یک واحد تولید هوا بافشار هست تا به جای انتقال گرما به جامد (هویه های معمولی) این کار را با هوا انجام شود و به این ترتیب کار لحیم کاری بسیار آسان میشود. این دستگاه دارای کترل دما و کنترل فشار هوا میباشد. هویه ها دارای نازلهای هوای با سایزهای مختلف جهت استفاده برای لحیم کاری قطعات با ابعاد مختلف میباشد.

روش لحیم کاری:

 ابتدا مکانی رو که میخواهید لحیم کنید با تینر و مسواک خوب تمیز کنید. بعد سر هر PAD قطعه مورد نظر روی فیبر را به اندازه خود PAD ،خمیر قلع بزنید. بعد قطعه مورد نظر را به آرامی بر روی پدهایی که خمیر قلع زده اید قرار دهید (اینکار را به وسیله پنس انجام دهید تا قطعه دقیقا در محل خود قرار بگیرد) سپس کمی فشار به قطعه وارد کنید تا توسط خمیر قلع به فیبر بچسبد.

 حالا بسته به اندازه قطعه یک سری مناسب انتخاب و سر هیتر نصب کنید و نازل هیتر را دور تا دور پایه های قطعه بچرخانید (در صورت امکان قطعه را توسط پنس نگه دارید تا برخورد فشار باد هویه جابجا نشود) تا تمام پایه های قطعه SMD مورد نظر به ظور یکسان حرارت داده شود و از داغ شدن قطعه جلوگیری شود.

 خمیر قلع بعد از حرارت دیدن ذوب میشود و تغییر حالت میدهد و مانند قلع پایه های قطعه را به فیبر لحیم میکند. حالا کمی صبر کنید تا دمای قطعه کم شود سپس با تینر و فرچه (مسواک) محل لحیم کاری شده را تمیز کنید.

 

جداسازی قطعات smd از روی برد

Electric heater 1

یک روش جالب برای درآوردن قطعات SMD از روی برد ها با هویه ، کافیست یک سیم مسی را مانند شکل بالا تا بزنید و روی پایه های قطعه بگذارید و هویه را به این تکه سیم مسی بچسبانید و صبر کنید تا کمی داغ شود و سپس با یک دم باریک سیم مسی را به سمت بالا کشیده و قطعه را از جا در بیاورید ! به همین راحتی.

برچسب ها:

Tags: هویه لحیمکاری جداسازی قطعات انواع هویه روغن لحیم چگونه لحیم کاری کنیم هویه های قابل حمل لحیم کاری قطعات smd جداسازی قطعات SMD

دیدگاه‌ها  

# علی 1397-12-02 12:02
عالی بود ممنونم http://digiemc.com/
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن

4

پشتیبانی و مشاوره 24 ساعته

ictnic2

تماس با ما

  • تلگرام : ICTNIC2@

به ما بپیوندید

ما را در صفحات اجتماعی دنبال نمایید...

کاربران ثبت نامی

تا این لحظه تعداد

2415 نفر

در وبسایت تخصصی ictnic

ثبت نام و از خدمات ما استفاده می کنند.

ما را در آپارات دنبال کنید

aparat logo fa color black 275x100